Paracetamol i ibuprofen

Paracetamol działa podobnie jak aspiryna, ale zdecydowanie szybciej, bo nawet już po kwadransie. Jest to skuteczny środek, blokujący receptory bólu, ale organizm traktuje go jak truciznę i stara się go jak najszybciej usunąć. Z tego powodu jego działanie lecznicze nie jest zbyt długie.

Ibuprofen również jest środkiem przeciwbólowym, działającym podobnie, jak paracetamol. Jest jednak około dwadzieścia razy skuteczniejszy od aspiryny!

Doping chemiczny

Stymulanty (środki psychotoniczne) to substancje, których działanie na organizm przypomina kofeinę. Po ich zażyciu odczuwa się wzmożoną chęć do wysiłku i niezwykły przypływ siły.

Podczas drugiej wojny światowej były podawane lotnikom odbywającym długie, wycieńczające loty.
Niektórzy sportowcy zaczęli je stosować jako środki dopingujące. Zostały jednak uznane za nieetyczne przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, a następnie zakazane. Środki dopingujące dają trwające około godziny poczucie pewności siebie i złudzenie bycia niepokonanym. Powoduje to, iż po ustaniu ich działania dochodzi do depresji i wzmożonej potrzeby zażycia kolejnej dawki w celu przeciwdziałania załamaniu.

Stosowanie tych środków jest wyjątkowo niebezpieczne. Pomagając pozbyć się uczucia zmęczenia, przesuwają granicę wytrzymałości, której przekroczenie grozi wycieńczeniem organizmu.

Podobnie działają sterydy anaboliczne, stosowane przez niektórych atletów w celu przyspieszenia przyrostu tkanki mięśniowej.

Właściwości chemiczne aspiryny

Jak zbadać właściwości chemiczne aspiryny? Nic trudnego!


1. Rozdrobnij tabletkę aspiryny w moździerzu i wsyp szczyptę otrzymanego proszku do probówki.
2. Dodaj 3-4 cm3 roztworu wodorowęglanu sodu.
3. Obserwuj, co się stanie w probówce.



Wnioski:
Aspiryna rozpuszcza się w roztworze wodorowęglanu sodu, czemu towarzyszy wydzielanie pęcherzyków bezbarwnego gazu, czyli tlenku węgla (IV). W probówce znajduje się rozpuszczalna w wodzie postać aspiryny.

Antybiotyki

Antybiotyki są to farmaceutyki wprowadzone do organizmu w celu zabicia drobnoustrojów lub zahamowania ich rozwoju. Mają one za zadanie zwalczać przyczynę choroby, a nie tylko jej skutki.

                        

Najbardziej znanym antybiotykiem jest penicylina, którą to w 1928 roku odkrył, całkowitym przypadkiem, Alexander Fleming. Podczas hodowli kolonii bakterii gronkowca na jedną z szalek przedostała się pleśń z rodziny penicillium. Naukowiec zauważył, iż bakterie wokół pleśni zaczęły ginąć. Podejrzewał, iż pleśń wytwarza związek chemiczny zabójczy dla bakterii - penicylinę.

Antybiotyk ten uratował miliony ludzi, niszcząc bakterie odpowiedzialne za zapalenie płuc, anginę oraz inne choroby. 

Niestety, kuracja antybiotykowa ma swoją wadę. Jej ujemnym skutkiem jest wytwarzanie w organizmie drobnoustrojów niewrażliwych na te leki.

Powstają one wskutek długotrwałego zażywania antybiotyku, zwłaszcza przy zbyt małym i nieregularnym jego dawkowaniu lub przedwczesnym odstawieniu.

Ponadto antybiotyki o szerokim zakresie działania, przyjmowane doustnie, niszczą florę jelitową - konieczne przyjmowanie leków osłonowych.

Antybiotykoterapia wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarskich.

Dotyczą one głównie czasu podawania leku i wielkości dawki. 

Antybiotyki stosuje się także w hodowli zwierząt jak i do konserwacji żywności. Stwarza to kolejny problem, gdyż regularne spożywanie niewielkich dawek antybiotyków wraz z mięsem zwierząt hodowlanych sprzyja powstawaniu szczepów bakterii na nie odpornych, a nawet wywołuje różne stany alergiczne organizmu. 

Substancje jako leki i jako trucizny

Lek to substancja lub mieszanina substancji, którą przyjmuje się w celu wyeliminowania przyczyny lub objawów choroby. Leki mają różne postacie, m.in. maści, czopków, tabletek, roztworów, aerozoli, granulatów.

Czy leki mogą być szkodliwe?

Każdy lek może być szkodliwy, jeśli jest przyjmowany w większej dawce niż zalecona przez lekarza albo podana na opakowaniu.

Skutki uboczne leków

Zażywanie każdego leku wiąże się z ryzykiem wystąpienia tzw. skutków ubocznych leków. Większość z nich to działania niepożądane, które nie tylko obniżają samopoczucie chorego, ale równie często pogarszają stan jego zdrowia, a nawet potrafią doprowadzić go do śmierci. 

Najczęstsze skutki uboczne leków to: 

-nadmierny apetyt lub jego utrata, 

-uczulenie, 

-nudności, 

-zawroty głowy,

-zaburzenia równowagi, 

-bóle w klatce piersiowej, 

-senność lub bezsenność, 

-pobudzenie lub ospałość, 

-spowolniony czas reakcji, niepewność i lęk.

Właściwości fizyczne aspiryny

Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) rozpuszcza się lepiej w zimnej czy ciepłej wodzie? Sprawdź!

1. Rozdrobnij tabletkę aspiryny w moździerzu.

2. Do dwóch szklanek wsyp szczyptę aspiryny. Jedną zalej ciepłą, drugą zimną wodą. Obserwuj, co się stanie. 

Wnioski:

Aspiryna słabo rozpuszcza się w wodzie zimnej, a w wodzie gorącej zdecydowanie lepiej. 

Leki przeciwbólowe

  Obecnie znane nam są dwa rodzaje leków przeciwbólowych. Pierwsze z nich działają w miejscu występowania bólu, hamując przesyłanie sygnałów z uszkodzonej komórki do mózgu. Kolejne wywierają wpływ bezpośrednio na mózg i sprawia, że docierające sygnały nie są rejestrowane.

  Morfina to lek przeciwbólowy o działaniu narkotycznym. Wchodzi w skład opium. Jest to lek uzależniający, więc podaje się go tylko w przypadkach ciężkich dolegliwości. Do jej pochodnych należą, np. kodeina i heroina, czyli silne i bardzo niebezpieczne narkotyki. Jej działanie polega na "udawaniu" endorfin. Łączy się ona z odpowiednimi receptorami w mózgu i powoduje bardzo szybkie wytłumienie bólu.

Kwas acetylosalicylowy jest obecnie najpopularniejszym lekiem, zwanym aspiryną lub polopiryną.
Jest wynikiem reakcji kwasu salicylowego z kwasem octowym. Mimo, że lek ten przez ponad siedemdziesiąt był bardzo popularny, to nie znano mechanizmu jego działania Dopiero John Vane odkrył tę wieloletnią zagadkę, za co otrzymał Nagrodę Nobla.

Czym jest ból?

  Każdy człowiek jest narażony na uczucie bólu różnych partii ciała. Ale skąd właściwie bierze się ból? Ból jest tak naprawdę skutkiem podrażnienia receptorów bólowych. Mięśnie karku i skóra głowy napinają się i uciskają leżące w pobliżu naczynia krwionośne. Komórki zaczynają wówczas wytwarzać z tłuszczów prostaglandyny. Są to hormony, które działają na zakończenia nerwowe, przesyłające informację o bólu. Informacja ta trafia najpierw przez nerwy do rdzenia kręgowego, a następnie do mózgu. Impuls może być wzmocniony lub wytłumiony, zależy to od wpływu wielu substancji.
  Prostaglandyny nasilają ból, a endorfiny (tzw. hormony szczęścia) go łagodzą.